Church and Elections

Posted Nov 1st, 2020

Ελληνική έκδοση

It is natural for the members of the Church to be interested in political life and to take care of dealing with it and solving its problems, either as ordinary citizens or as representatives and administrators of state powers. After all, indifference to politics is a form of political attitude.

The avoidance of the exercise of political power by the competent ​​leaves its management to the wicked. And when the wicked are not only individuals but also wider circles or organs of dark forces, which usually go beyond the borders of nation-states and act out of control, the problem becomes more acute. Especially in our time this experience became very painful. On the other hand, the mixing of the capable ​​in politics with its current devaluation becomes problematic, while the establishment of Christian parties or much more the connection of the Church with political formations cannot be theologically justified.

And the Church's approach to this problem cannot be political but theological, or more precisely, pastoral.

Christianity does not despise politics, but neither cannot be formed by it. Its attitude towards politics is defined in: "give to Caesar what is Caesar’s and to God what is God’s" (Matt. 22:21). This principle is of paramount importance not only for the religious but also for the political life. The presence of the Church is of great importance for political life because it prevents the state from violating its secular character and becoming totalitarian. This, of course, requires the Church not to violate its own principle and to become a political power.

The purpose of the Church is to reach out to the world not by joining its divisions, but by inviting the world to unity beyond its political and party divisions. As long as the Church maintains her identity, she neither divides nor is divided, but unites and renews. That is why her mission, even on a purely social level, is unique and irreplaceable. She gives to society and its members the space of exchange and cooperation, enabling a more substantial and lasting revolution; the creative revolution of the Spirit.

On the contrary, political parties presuppose divisions. Every political party, no matter how inspired by the spirit of Christianity is, cannot claim the Christian name, the body of which is the Church.

The political spirit of the western societies is unbridled individualism and is at odds with the coenobitic spirit of Orthodoxy. Here is a permanent cause of disharmony of the Orthodox peoples with the peoples of the western world and especially the Protestant.

At the same time, the coenobitic spirit of Orthodoxy is not expressed in collectivism but in solidarity, which is most fully reflected in the early Christian parish (Acts 2:44 et seq.) And survives in the monasteries. This spirit is not cultivated by reference to an external purpose or by the pursuit of some objective benefit but is experienced at the level of a society of persons as an end in itself. Collectivism does not create solidarity but is a different form of individualism.

In our time, in the climate of neoliberalism and globalization, the so-called rule of law and the welfare state, are weakening to the point of extinction. The existence of supranational centers, which largely control the economy, information, public opinion and political and other developments, reduces the importance of nation states and their governments. Nation-states are weakened, national rights are taken away, key state responsibilities are seized, and homogenization and sophisticated (or overt) totalitarianism are promoted. That is why the state is incapable to help society and its citizens.

The vital problems of citizens related to their living or survival, such as health, education, work, social security, the environment, not only are not solved, but also inflate. These long-term developments are destructive for the society as a whole and destructive to all of humanity. Thus, the chimera of globalization brings to the forefront of current affairs the search for universality that Orthodoxy promises.

This universality is not collectivist but person-centered. It does not sacrifice the person to the society but sees in each person the whole society. The latter element differentiates the orthodox position from the proposal of any Communitarian political system.

From this understanding can come a truly progressive and creative breath in politics, which will express the spirit of Orthodoxy. A policy, which will never , maybe, cease to despise or even fight Orthodoxy as reactionary, but will approach and understand, as a to a lesser extent, her coenobitic spirit.

Let us hope that Postmodernism, with the end of ideologies, could facilitate such an endeavor.

Blessed vote!

Fr. Christos

English Version

Εκκλησία και εκλογές


Τα μέλη της Εκκλησίας είναι φυσικό να ενδιαφέρονται για την πολιτική ζωή και να φροντίζουν για την αντιμετώπιση και επίλυση των προβλημάτων της, είτε ως απλοί πολίτες είτε ως εκπρόσωποι και διαχειριστές των κρατικών εξουσιών. Άλλωστε και η αδιαφορία για την πολιτική αποτελεί κάποια μορφή πολιτικής τοποθετήσεως.

Η αποφυγή ασκήσεως της πολιτικής εξουσίας από τους αξίους αφήνει την διαχείρισή της στους φαύλους. Και όταν οι φαύλοι δεν είναι μόνο μεμονωμένα πρόσωπα αλλά και ευρύτερα κυκλώματα ή όργανα σκοτεινών δυνάμεων, που συνήθως υπερβαίνουν τα όρια των εθνικών κρατών και ενεργούν ανεξέλεγκτα, το πρόβλημα γίνεται οξύτερο. Ιδιαίτερα στην εποχή μας η εμπειρία αυτή έγινε πολύ οδυνηρή. Από την άλλη πλευρά η ανάμιξη των αξίων στην πολιτική με την σημερινή απαξίωσή της γίνεται προβληματική, ενώ η σύσταση χριστιανικών κομμάτων ή πολύ περισσότερο η σύνδεση της Εκκλησίας με πολιτικούς σχηματισμούς δεν μπορεί θεολογικά να δικαιολογηθεί.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού από την πλευρά της Εκκλησίας δεν μπορεί να είναι πολιτική αλλά θεολογική, ή ακριβέστερα ποιμαντική.

Ο Χριστιανισμός δεν περιφρονεί την πολιτική, αλλά και δεν μπορεί να συσχηματίζεται με αυτήν. Η τοποθέτησή του απέναντι στην πολιτική ορίζεται από το: «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ» (Ματθ. 22:21). Η αρχή αυτή έχει κεφαλαιώδη σπουδαιότητα όχι μόνο για τη θρησκευτική αλλά και για την πολιτική ζωή. Η παρουσία της Εκκλησίας έχει μεγάλη σπουδαιότητα για την πολιτική ζωή, γιατί εμποδίζει το κράτος να γίνεται ολοκληρωτικό. Αυτό βέβαια απαιτεί αντίστοιχα και από την Εκκλησία να μην παραβιάζει την δική της αρχή και να καθίσταται πολιτική εξουσία.

Σκοπός της είναι να προσεγγίζει τον κόσμο όχι προσχωρώντας στις διαιρέσεις του, αλλά προσκαλώντας τον σε ενότητα πέρα από τις πολιτικές και κομματικές του διαιρέσεις. Όσο η Εκκλησία διατηρεί την ταυτότητά της, δεν μερίζεται ούτε μερίζει, αλλά ενοποιεί και ανακαινίζει. Γι’ αυτό η αποστολή της ,ακόμα και σε καθαρά κοινωνικό επίπεδο, είναι μοναδική και αναντικατάστατη. Διανοίγει στην κοινωνία και τα μέλη της τον χώρο της καταλλαγής και της συνεργασίας, καθιστώντας δυνατή μία ουσιαστικότερη και διαρκέστερη επανάσταση· την δημιουργική επανάσταση του Πνεύματος.

Αντίθετα, τα κόμματα προϋποθέτουν διαιρέσεις. Οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα, όσο και αν εμπνέεται από το πνεύμα του Χριστιανισμού, δεν μπορεί να διεκδικεί το χριστιανικό όνομα, φορέας του οποίου είναι η Εκκλησία.

Το πολιτικό πνεύμα των δυτικών κοινωνιών , που είναι πνεύμα άκρατου ατομισμού, έρχεται σε αντίθεση προς το κοινοβιακό πνεύμα της Ορθοδοξίας. Εδώ βρίσκεται και μία μόνιμη αιτία δυσαρμονίας των ορθοδόξων λαών με τον δυτικό κόσμο και κυρίως τον προτεσταντικό.

Ταυτόχρονα, το κοινοβιακό πνεύμα της Ορθοδοξίας δεν εκφράζεται ούτε με τον κολλεκτιβισμό αλλά με την ομοψυχία, που αποτυπώθηκε με τον πληρέστερο τρόπο στο πρωτοχριστιανικό κοινόβιο (Πράξ. 2:44 κ.ε.) και επιβιώνει στα κοινόβια των μοναστηριών. Το πνεύμα αυτό δεν καλλιεργείται με την αναφορά σε κάποιον εξωτερικό σκοπό ή με την επιδίωξη κάποιας αντικειμενικής ωφέλειας, αλλά βιώνεται σε επίπεδο κοινωνίας προσώπων ως αυτοσκοπός. Ο κολλεκτιβισμός δεν δημιουργεί ομοψυχία, αλλά αποτελεί μία διαφορετική μορφή ατομισμού.

Στην εποχή μας, μέσα στο κλίμα του νεοφιλελευθερισμού και της παγκοσμιοποιήσεως, το λεγόμενο κράτος δικαίου, όπως και το κράτος προνοίας, αποδυναμώνονται μέχρις αφανισμού. Η ύπαρξη υπερεθνικών κέντρων, που ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό την οικονομία, την πληροφόρηση, τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και τις πολιτικές και λοιπές εξελίξεις, μειώνει τη σπουδαιότητα των εθνικών κρατών και των κυβερνήσεών τους. Αποδυναμώνονται τα εθνικά κράτη, αφαιρούνται εθνικά δικαιώματα, δεσμεύονται νευραλγικές κρατικές αρμοδιότητες και προωθείται η ομογενοποίηση και ο εκλεπτυσμένος ( ή ο απροκάλυπτος) ολοκληρωτισμός. Τα μέσα του κράτους κατά την άσκηση της οποιασδήποτε κοινωνικής ή άλλης πολιτικής περιορίζονται ή και εκμηδενίζονται. Έτσι αποδεικνύεται όλο και περισσότερο η αδυναμία του να βοηθήσει την κοινωνία και τους πολίτες του.

Τα ζωτικά προβλήματα των πολιτών που συνδέονται με τη διαβίωση ή και την επιβίωσή τους, όπως είναι η υγεία, η παιδεία, η εργασία, η κοινωνική ασφάλεια, το περιβάλλον, όχι μόνο δεν επιλύονται, αλλά και διογκώνονται. Οι εξελίξεις αυτές μακροχρόνια είναι διαλυτικές για το σύνολο της κοινωνίας και καταστροφικές για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Έτσι η χίμαιρα της παγκοσμιοποιήσεως φέρνει στο προσκήνιο της επικαιρότητας την αναζήτηση της παγκοσμιότητας, που επαγγέλλεται η Ορθοδοξία.

Η παγκοσμιότητα αυτή δεν έχει κολλεκτιβιστικό αλλά προσωποκεντρικό χαρακτήρα. Δεν θυσιάζει το πρόσωπο στην κοινωνία, αλλά βλέπει στο κάθε πρόσωπο ολόκληρη την κοινωνία. Το τελευταίο αυτό στοιχείο διαφοροποιεί την ορθόδοξη θέση από την πρόταση κάθε κοινοτικού πολιτικού συστήματος.

Από εδώ μπορεί να προέλθει μία όντως προοδευτική και δημιουργική πνοή στην πολιτική, που θα εκφράζει το πνεύμα της Ορθοδοξίας. Μια πολιτική, που ίσως δεν θα παύσει ποτέ  να περιφρονεί και να καταπολεμεί ως αντιδραστική την Ορθοδοξία, αλλά θα προσεγγίζει και θα κατανοεί, ως ένα τουλάχιστο βαθμό, το κοινοβιακό της πνεύμα.

Ας ελπίσουμε ότι η μετανεωτερικότητα, με το τέλος των ιδεολογιών, θα διευκολύνει ένα τέτοιο εγχείρημα.

Καλή ψήφο!

π. Χρήστος