St Cosmas: The Apostle, the Venerable, the Martyr, the Prophet, the Teacher

Posted August 23rd, 2020

Ελληνική έκδοση

With odes let us acclaim the renowned Cosmas, who gloriously excelled among the choirs of the martyrs, priest, and ascetics, and let gather in praise of his memory; for he dispenses healing to them that have recourse to him with faith, since, as an equal of the Apostles, he hath boldness before Christ. 

Tomorrow, 24th of August, we celebrate the memory of St. Cosmas of Aetolia. Saint Cosmas was the most active and imposing Greek New-Martyr. His baptismal name was Konstas and he was born in the Great Tree of Aetolia in 1714 to God-fearing parents. He learned the first letters at a seminary. As soon as he finished school he worked as a teacher in the wider area of ​​Nafpaktos and as soon as the Athoniada School was founded on Mount Athos, he was one of its first students. He was taught philosophy from Panagiotis Palamas, Eugenios Voulgaris and Nikolaos Tzartzoulis, and studied in depth the Bible and the works of the Fathers. In 1759 he became a monk in the Monastery of Philotheou and was named Kosmas. Shortly after he was ordained a priest. 

The following year, at the urging of the Patriarch of Constantinople Sophronius II, who had appreciated his virtues and his dynamic character, he began his missionary work in the enslaved nation, which continued uninterruptedly for twenty years and sealed with his martyrdom. Father Cosmas made four major tours in various parts of the Hellenistic world, from Constantinople to the Peloponnese and from the Aegean islands to Albania. He preached the word of God in a simple and understandable language, while at the same time he strengthened the moral of the enslaved during the difficult years of Ottoman rule. 

The enslaved listened to him with great attention. It is typical what he once said in his speech in a village: I came to your village to preach the word of God to you. It is fair, then, to be paid. But not with money; what should I do it? My payment would be if you keep the word of God in your hearts and gain eternal life

The ardent priest urged the establishment of schools and churches, because he considered school as the foundation for the spiritual and moral rebirth of the Greeks. He used to say: it is better, my brother, to have a Greek school in your village, than to have water fountains and rivers. He was very condemnatory towards the Greeks who didn’t speak Greek and urged them to teach their children the Greek language. From his letter to his brother Chrysanthos, we are informed that he founded 10 schools for ancient Greek and 200 primary schools. 

Cosmas preached to stay close to the Orthodox faith. The axis of his is teaching was love for God and love for  neighbor: “as a swallow needs two wings to soar into the air, so do we need these two loves, because without them it is impossible to be saved ” he said. 

Love and reverence for God were to be manifested in the participation in the Sunday Liturgy, which, however, was difficult to be achieved because of the Jewish Sunday open market. For this reason in the last years of his action he attacked them with unusual sharpness. "Ten thousand Christians love me and one hates me. One thousand Turks love me and one does not that much. Thousands of Jews want my death and one does not," he wrote to his brother Chrysanthos. 

Father Cosmas, provoked, with his teaching, the wrath of the Jews of Epirus, who accused him as a Russian spy and the instigator of the Christian revolution against the Ottoman state in the region. Thus, while preaching the word of God in the village of Kolikontasi in Berati, he was arrested on August 23, 1779 by order of the local ruler Kurt Pasha and the next day hanged from a tree on the banks of the river Apsos. His body was thrown into the river, from where the village priest pulled it out and buried it. 

The character of his sermon is shown by his "Teachings", which were rescued by his students, who followed him on his various tours and kept notes.  

The prophecies 

Nowadays, Saint Cosmas is extremely topical for his prophecies. 

The characteristic of the prophecy in the Old Testament is that it intertwines with historical events, associates with people and events of history and is progressively fulfilled over time. The is always clarified after the end of the events and never before," comments St. John Chrysostom. As he says: ‘‘God links one prophecy to others, the closest to the distant. Thus, the fulfilment of the current prophecy is the maximum prove of the truth of the future prophecy’’. In other words, we have a chain of interrelated prophecies, in which the last prophecy refers to the great plan of the Divine Economy, while the previous prophecy refers to various occurrences of history. Thus, as the prophecies -the one after the other- become true, we have the guarantee that the latter, the ultimate great prophecy, is genuine and it will be fulfilled in any case. Moreover, as each prophecy is fulfilled in successive generations and times, its power is maintained intact from the first moment until the last hour that it will be completed. 

Prophets also frequently use various symbols, which become silent but illustrious martyrs of the prophecy. 

The prophecies of the New Testament are expressed in the same way. The Lord, for example, in his prophecy about the end of the world, talks also about the destruction of Jerusalem (Matt. 24, Mark. 13, Luke. 21, 5-38). The destruction of Jerusalem occurred when many of those who had heard the prophecy from the Lord were still alive. The fulfillment of this prophecy guarantees that the other, which the Lord has also said at the same time about the end of the world, will be fulfilled in the appropriate time.                                                                     

In other cases, the prophecies of the Lord are connected by various signs. When, for example, He cured the servant of the centurion, He prophesized the conversion of the gentiles to the Church; ‘‘I say to you that many will come from the east and the west, and will take their places at the feast with Abraham, Isaac and Jacob in the kingdom of heaven’’. Matt.8,11. So, His contemporaries who saw the sign, guarantee for the fulfillment of the prophecy, and we who live in the fulfillment of the prophecy, we are sure that the sign is true and that was done by God. 

The prophecies of St. Cosmas have the same features with the biblical prophecies. They are also intertwined with historical events and have as witness various signs, especially crosses, set up by him. 

Some of them refer to the future of mankind, others to the astonishing inventions of science, others to the future of peoples and cities, others to  the liberation of the Nation and the reoccupation of the City. 

Here are some of them

There will a time that people will suffer because they will stop loving the trees. 

There will be a time that the soulless things will rule the world (meaning the inanimate machines which will be used and worshipped by humans). 

There will be a time when people will talk from one distant place to another, as if in a side room. 

You will see people flying in the sky like blackbirds and throwing fire on the people. 

The desideratum will come in the third generation. Your grandchildren will see it. (Indeed, the generation of 1821 was the third since the time of Cosmas). 

They will impose a large and unbearable tax on you, but they will not catch up. 

They're going to put a tax on chickens and windows. 

They will throw to you a lot of money; they'll demand from you to give it back, but they won't be able to. 

The Turks will leave, but they will come back and reach the Six miles. At the end, 1/3 of the Turks will be killed, 1/3 will be baptized and 1/3 will be pushed back to the Red Appletree (the birthplace of the Turks, deep in Asia) 

When you see the one thousand-sail ship in the Greek waters, then the problem of the City will be resolved. 

I close today's tribute to Agios Cosmas of Aetolia with the following prophecy which is a legacy for all the Orthodox faithful of all time: 

It will be α time when your enemies will take even the ashes from your fireplaces, but do not change your faith, as others will. 

I strongly encourage you to participate in tomorrow’s Liturgy. As it seems, we are going to talk a lot about him in the near future… 

May we have his blessing! 


English Version

Άγιος Κοσμάς:ο Απόστολος, ο Όσιος, ο Μάρτυρας, ο Προφήτης, ο δάσκαλος 

Κόσμον ηὔγασας Πνεύματι θείῳ, κόσμον ἤνεγκας τῇ ᾿Εκκλησίᾳ, κόσμημα θεῖον, πιστῶν τὸ προπύργιον, ταῖς διδαχαῖς σὺ τὸ Γένος ἐφώτισας καί τῆς δουλείας τὰ σκότη διέλυσας, Κοσμᾶ ῞Αγιε· τῶν ᾿Αποστόλων ὁμότροπε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε κοσμῆσαι τὰς ψυχὰς τῶν ἀνυμνούντων σε. 

Αύριο, 24 Αυγούστου, η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού.Ο Άγιος Κοσμάς υπήρξε η πλέον δραστήρια και επιβλητική φυσιογνωμία του νεοελληνικού Μαρτυρολογίου. 

Το βαφτιστικό του όνομα ήταν Κώνστας και γεννήθηκε στο Μεγάλο Δέντρο της Αιτωλίας το 1714 από γονείς θεοσεβούμενους. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε σε ιεροδιδασκαλείο.Μόλις τελείωσε το σχολείο δούλεψε ως δάσκαλος στην ευρύτερη περιοχή της Ναυπακτίας και μόλις ιδρύθηκε η Αθωνιάδα Σχολή στο Άγιο Όρος ήταν από τους πρώτους σπουδαστές της. Παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας, με δασκάλους τον Παναγιώτη Παλαμά, τον Ευγένιο Βούλγαρη και το Νικόλαο Τζαρτζούλη και μελέτησε σε βάθος την Αγία Γραφή και το έργο των Πατέρων της Εκκλησίας. Το 1759 ενδύθηκε το μοναχικό σχήμα στη Μονή του Αγίου Φιλοθέου κι έλαβε το όνομα Κοσμάς. Μετ’ ολίγον χειροτονήθηκε ιερέας. 

Τον επόμενο χρόνο, με την προτροπή του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Σωφρονίου Β’, ο οποίος είχε εκτιμήσει τις αρετές και το δυναμικό του χαρακτήρα, ξεκίνησε το ιεραποστολικό του έργο στο υπόδουλο έθνος, το οποίο συνέχισε αδιάλειπτα για είκοσι χρόνια και επισφράγισε με το μαρτύριό του. Ο πατρο-Κοσμάς πραγματοποίησε τέσσερις μεγάλες περιοδείες σε διάφορες περιοχές του Ελληνισμού, από την Κωνσταντινούπολη ως την Πελοπόννησο και από τα νησιά του Αιγαίου ως την Αλβανία. Κήρυττε το λόγο του Θεού σε γλώσσα απλή και κατανοητή, ενώ παράλληλα ενίσχυε το φρόνημα του υπόδουλου γένους στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας. 

Απ’ όπου περνούσε πλήθος πιστών «ραγιάδων» τον άκουγε με πολλή προσοχή. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που είπε κάποτε στην ομιλία του σ’ ένα χωριό: ‘‘ήρθα στο χωριό σας να σας κηρύξω τον λόγο του Θεού. Δίκαιο, λοιπόν, είναι να με πληρώσετε για τον κόπο μου. Όχι, όμως, με χρήματα, γιατί τι να τα κάνω; Η πληρωμή μου είναι να βάλετε τα λόγια του Θεού στην καρδιά σας για να κερδίσετε την αιώνια ζωή’’. 

Ο φλογερός ιερωμένος προέτρεπε να ιδρύουν σχολεία και εκκλησίες, γιατί θεωρούσε το σχολείο θεμέλιο για τη θρησκευτική και ηθική αναγέννηση των Ελλήνων: ‘‘καλύτερον, αδελφέ μου, να έχης ελληνικόν σχολείον εις την χώρα σου, παρά να έχης βρύσες και ποτάμια’’. Κατέκρινε όσους Έλληνες δεν μιλούσαν ελληνικά και τους προέτρεπε να μαθαίνουν στα παιδιά τους Ελληνικά, γιατί ‘‘και η εκκλησία μας είναι εις την Ελληνικήν’’. Από επιστολή του προς τον αδελφόν του Χρύσανθο πληροφορούμαστε ότι ίδρυσε 10 ελληνικά σχολεία της αρχαίας ελληνικής διαλέκτου και 200 δημοτικά σχολεία. 

Ο Κοσμάς κήρυττε την σταθερότητα στην ορθόδοξη πίστη. Η αγάπη προς τον Θεό και η αγάπη προς τον πλησίον είναι οι δύο άξονες γύρω από τους οποίους περιστρεφόταν περισσότερο η διδασκαλία του: ‘‘καθώς ένα χελιδόνι χρειάζεται δύο πτέρυγας δια να πετά εις τον αέρα, ούτω και ημείς χρειαζόμεθα αυτάς τα δύο αγάπας, διότι χωρίς αυτών είναι αδύνατον να σωθώμεν’’ έλεγε. 

Η αγάπη και η ευλάβεια προς τον Θεό έπρεπε να εκδηλώνεται και με την τήρηση της Κυριακής αργίας, την οποία όμως κατέλυαν οι Εβραίοι με τα παζάρια. Γι’ αυτό το λόγο κατά τα τελευταία χρόνια της δράσης του επιτέθηκε με ασυνήθιστη οξύτητα εναντίον τους: ‘‘δέκα χιλιάδες χριστιανοί με αγαπώσι και ένας με μισεί. Χίλιοι Τούρκοι με αγαπώσι και ένας όχι τόσον. Χιλιάδες Εβραίοι θέλουν τον θάνατόν μου και ένας όχι ’’έγραφε στον αδελφό του Χρύσανθο. 

Ο πατρο-Κοσμάς με το κήρυγμά του προκάλεσε την οργή των Εβραίων της Ηπείρου, οι οποίοι τον διέβαλαν ως όργανο των Ρώσων και υποκινητή επανάστασης των χριστιανών εναντίον του οθωμανικού κράτους στον πασά της περιοχής. Έτσι, καθώς κήρυττε το λόγο του Θεού στο χωριό Κολικόντασι του Βερατίου (σημερινό Μπεράτι) συνελήφθη στις 23 Αυγούστου 1779 με εντολή του τοπικού ηγεμόνα Κουρτ Πασά και την επομένη κρεμάστηκε από δέντρο στις όχθες του ποταμού Άψου. Το σώμα του ρίχτηκε στο ποτάμι, απ’ όπου το ανέσυρε ο εφημέριος του χωριού και το έθαψε. 

Τον χαρακτήρα του κηρύγματός του δείχνουν οι «Διδαχές» του, όσες διασώθηκαν από τους μαθητές του, οι οποίοι τον ακολουθούσαν στις διάφορες περιοδείες του και κρατούσαν σημειώσεις. 

Οι προφητείες του  

Ο Άγιος Κοσμάς είναι ιδαίτερα επίκαιρος στις μέρες μας και για τις προφητείες του. 

Η προφητεία στην Παλαιά Διαθήκη έχει το χαρακτηριστικό γνώρισμα ότι συμπλέκεται με  ιστορικά γεγονότα, συνδέεται με πρόσωπα και πράγματα της ιστορίας και εκπληρώνεται σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου. Η προφητεία λέγεται συγκαλυμμένα και ξεκαθαρίζεται μετά από την έκβαση των πραγμάτων και ποτέ πριν από αυτά», σχολιάζει ο ιερός Χρυσόστομος. Και αλλού παρατηρεί· « Ο Θεός συνδέει τη μία προφητεία με άλλες, την εγγύτερη με τις απώτερες. Έτσι παρέχει ως μέγιστη απόδειξη των μελλόντων την προφητεία που πραγματοποιείται στην παρούσα γενιά ». Έχουμε δηλαδὴ μία αλυσίδα αλληλένδετων προφητειών, στην οποία η τελευταία προφητεία αναφέρεται στο μεγάλο σχέδιο της θείας οικονομίας, ενώ οι προηγούμενες αφορούν σε διάφορα περιστατικὰ της ιστορίας. Έτσι, καθὼς εκπληρώνονται μια μια με τη σειρά οι προφητείες σ᾿ αυτὴ την αλυσίδα, χαλκεύεται η εγγύηση και η βεβαιότητα ότι και η τελευταία, η έσχατη μεγάλη προφητεία, είναι γνήσια και θα εκπληρωθεί οπωσδήποτε. Εξάλλου, καθὼς κάθε προφητεία της σειράς εκπληρώνεται σε διαδοχικὲς γενιὲς και εποχές, η δύναμη της προφητείας διατηρείται ακέραιη απὸ την πρώτη στιγμὴ που διατυπώθηκε, μέχρι την τελευταία ώρα που θα ολοκληρωθεί. 

Οι προφήτες ,επίσης, χρησιμοποιούν συχνὰ διάφορα σύμβολα, τα οποία γίνονται άφωνοι αλλά παραστατικοὶ μάρτυρες της προφητείας. 

Κατὰ τον ίδιο τρόπο διατυπώνονται και οι προφητείες της Καινής Διαθήκης. Ο Κύριος π.χ. προφητεύοντας τη συντέλεια του κόσμου περιπλέκει την περιγραφὴ με την προφητεία για την καταστροφὴ της Ιερουσαλὴμ (Ματθ. 24, Μάρκ. 13, Λουκ. 21, 5-38). Η καταστροφὴ της Ιερουσαλήμ συνέβη, όταν ζούσαν ακόμη πολλοί από εκείνους που είχαν ακούσει την προφητεία από το στόμα του Κυρίου. Η εκπλήρωση αυτής της προφητείας εγγυάται ότι και η άλλη, την οποία ο Κύριος είπε συγχρόνως, σχετικὰ με τη συντέλεια του κόσμου θα εκπληρωθεί στον κατάλληλο καιρό. 

Σε άλλες περιπτώσεις οι προφητείες του Κυρίου συνδέονται με διάφορα σημεία. Όταν π.χ θεράπευσε τον δούλο του εκατοντάρχου, προφήτευσε και τη συμμετοχή των εθνικών στην Εκκλησία· «Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἤξουσι καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 8,11). Έτσι, οι σύγχρονοί του που είδαν το σημείο, το έχουν ως εγγύηση για την εκπλήρωση της προφητείας και εμείς που ζούμε την εκπλήρωση της προφητείας, βεβαιωνόμαστε για την αλήθεια του σημείου και ότι αυτὸς που το πραγματοποίησε είναι ο Θεός. 

Τα γνωρίσματα της βιβλικής προφητείας παρουσιάζουν υπὸ κλίμακα και οι προφητείες του αγίου Κοσμά. Συμπλέκονται δηλαδὴ με ιστορικὰ γεγονότα και λαμβάνουν ως μάρτυρες διάφορα σημάδια, κυρίως σταυρούς, που έστηνε ο ίδιος.  

Από τις πολλές προφητείες του, που διασώζονται, άλλες αναφέρονται στο μέλλον της ανθρωπότητας, άλλες στις καταπληκτικές εφευρέσεις της επιστήμης, άλλες στο μέλλον προσώπων και πόλεων και άλλες στην απελευθέρωση του Γένους και την ανάκτση της Πόλης. 

Αναφέρουμε κάποιες από αυτές: 

Θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα υποφέρουν γιατί θα σταματήσουν να αγαπούν τα δέντρα.  

Θα έρθει καιρός που θα διευθύνουν τον κόσμον τα άλαλα και τα μπάλαλα (εννοώντας τα άψυχα μηχανήματα τα οποία όχι μόνο θα χρημιμοποιούνται από τους ανθρώπους αλλά και το ότι οι άνθρωποι θα ελέγχονται από αυτά). 

Θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα μιλούν από ένα μακρυνό μέρος σε άλλο, σαν να ’ναι σε πλαγινά δωμάτια. 

Θα δείτε να πετάνε άνθρωποι στον ουρανό σαν μαυροπούλια και να ρίχνουν φωτιά στον κόσμο. 

Το ποθούμενον θα γίνει στην τρίτη γενεά. Θα το ιδούν τα εγγόνια σας (πράγματι, η γενιά του 1821 υπήρξε η τρίτη από την εποχή του Κοσμά).  

Θα σας επιβάλουν μεγάλο και δυσβάστακτο φόρο, αλλά δεν θα προφθάσουν. 

Θα βάλουν φόρο στις κότες και στα παράθυρα. 

Θα σας ρίξουν παρά (χρήμα) πολύ· θα σας ζητήσουν να τον πάρουν πίσω, αλλά δεν θα μπορέσουν. 

Οι Τούρκοι θα φύγουν, αλλά θα ξανάρθουν πάλι και θα φθάσουν ως τα Εξαμίλια. Στο τέλος θα τους διώξουν εις την Κόκκινη Μηλιά. Από τους Τούρκους το 1/3 θα σκοτωθεί, το άλλο τρίτο θα βαπτισθεί και μονάχα το 1/3 θα πάει στην Κόκκινη Μηλιά. 

Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στα ελληνικά ύδατα, τότε θα λυθεί το ζήτημα της Πόλης. 

Κλείνω το σημερινό αφιέρωμα στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό με την παρακάτω προφητεία η οποία αποτελεί παρακαταθήκη για όλους τους Ορθοδόξους, όλων των εποχών:  

Θἄρθη καιρὸς νὰ σᾶς πάρουν οἱ ἐχθροὶ σας καὶ τὴ στάχτη ἀπὸ τὴ φωτιά, ἀλλὰ σεῖς νὰ μὴν ἀλλάξετε τὴν πίστιν σας, ὅπως θὰ κάμουν οἱ ἄλλοι. 

Ένθερμα σας παροτρύνω να συμεττάσχετε στην αυριανή Θεία Λειτουργία.Όπως φαίνεται ο Άγιος Κοσμάς θα μας απασχολήσει πολύ έντονα στο επόμενο διάστημα...  

Την ευχή του να έχουμε!